Son yıllarda elektronik, bilgisayar ve kontrol sistemlerinde çok hızlı gelişmeler yaşanmıştır. Bunun sonucu olarak, hemen hemen bütün alanlarda bilgisayar kontrollü sistemler yaygınlaşmıştır. Günümüzde mekanik olarak çalışan sistemler yok denecek kadar azdır. Tasarımda, üretimde, bakım ve onarımda yapay zekâ tekniklerinin uygulamasına geçilmiştir. Dolayısıyla gelişmiş ürünlerin tasarımı, üretimi, bakım ve onarımı bir tek konu olmaktan çıkmıştır. Mekanik, elektrik ve elektronik, hidrolik ve pnömatik, bilgisayar teknolojilerinin birlikte kullanılması bir zorunluluk halini almıştır. Bunun sonucu olarak Mekatronik yepyeni bir disiplin olarak ortaya çıkmıştır. Mekatronik; ev teknolojilerinden ileri tıbbi cihazlara, bilgisayar kontrollü tezgâhlardan robotlara kadar oldukça geniş bir alanı kapsamaktadır. Mekatronik, endüstriyel otomasyon amacıyla kontrol sistemleri teknolojisini araştıran yeni ve çağdaş bir bilim dalıdır. Bu bilim dalı fizik, elektrik, elektronik, bilgisayar ve makine bilim dallarının ara kesitinde yer almaktadır. Birbirinden bağımsız gibi görünen ancak hızla gelişen teknoloji ile birlikte pek çok ortamda birbirleriyle etkileşim halinde olan bu farklı teknoloji alanlarının Mekatronik çatısı altında ilgi ve uygulama alanları oldukça geniştir.
Programın Amacı
Programımızın amacı sektörün ihtiyacı olan teorik ve pratik becerilere yatkın ve bu becerileri azami oranda kazanmış elemanlar yetiştirmektir. Bu beceriler şunlardır:
- Temel mekanik işlemleri ve mekanizmaların kurulumunu yapar.
- Hidrolik ve pnömatik sistemlerin kurulumunu ve bakımını yapar.
- Mekatronik bir sistemin kurulması için gerekli malzemelerin yapısını inceler ve malzeme üzerinde çeşitli işlemleri gerçekleştirerek uygun malzeme seçimini yapar.
- Makine parçalarının 2 boyutlu modellerinin bilgisayar destekli çizimini yapar.
- Elektrik kumanda devrelerinin tasarımını, kurulumunu ve bakımını gerçekleştirir.
- Elektrik-Elektronik devrelerin kurulumunu ve bu devreler üzerindeki gerekli ölçüm işlemlerini yapar.
- PLC ile otomasyon devreleri kurulumunu, tasarımını ve bakımını gerçekleştirir.
Alanın Mevcut Durumu ve Geleceği
Küresel pazarda, müşterileri elde tutmak kazanmaktan daha zor hale gelmiştir. Bu nedenle günümüz işletmeleri, artan tüketici beklentilerine daha hızı cevap verebilmek amacıyla ürünlerin pazara sunum artan rekabet ortamında verimliliği arttırmak kilit faktör haline gelmiştir. Tüm bu ifade edilenler, makina - makina haberleşmesi olarak tanımlanan Endüstri 4.0 sayesinde daha kolay gerçekleştirilme imkânı bulabilecektir.
Mekanik ve elektronik bileşenlerden oluşan, verileri algılayıcıları (sensörler) yardımıyla çevre ortamdan algılayan, toplamış olduğu bu verileri kontrol donanımları (mikroişlemciler v.s.) ve hafızasındaki yazılımlar marifetiyle yorumlayan ve gerekli kararları alabilen, tahrik elemanları (aktüatörler) ile de gerekli tepkileri veren tüm makineler, cihazlar ve sistemler birer mekatronik sistem olarak tanımlanmakta ve bu makineler birbirleri ile haberleşebilmektedirler.
Algılayabilen, ölçebilen, karar verebilen ve bu karar yönünde hareket edebilen otomatik makineler (yani mekatronik sistemler) savunma sanayiinde, güvenlik sistemlerinde, makine sanayinde, endüstriyel otomasyon sistemlerinde, tıpta, tarımda, bankacılıkta, madencilikte ve birçok alanda kullanılmakta ve her geçen gün kullanım alanı artmaktadır.
Günümüzde yaygın olarak kullanılan CNC makineler, gece görüş sistemleri, mayın tarama robotları, otomatik stoklama sistemleri, fotoğraf makineleri, videolar, bankamatikler gibi sistemler ve ürünler birer mekatronik sistemlerdir.
Alanın Altında Yer Alan Meslekler
Elektronik ve Otomasyon Bölümü Mekatronik Programı Alanı altında şu dallar bulunmaktadır:
- Mekatronik Programı
- Endüstriyel Elektronik
İş Bulma İmkânları
Mekatronik Programı Elektrik, Elektronik, Bilgisayar ve Makine alanlarının kesişiminde yer almaktadır. Dolayısıyla Mekatronik eğitiminde ilgili alanlara hizmet verecek ve kesişiminde yer alacak program Endüstri 4.0 ile birlikte teknolojik atılım gerçekleştiren sanayi merkezlerinde çok önemli bir eleman açığını kapatmış olacaktır.
Mekatronik programından mezun olan öğrencilerin istihdam edilebileceği sektörler ve iş türleri oldukça geniştir;
- Robotlar (Taşıma ve Kaynak Robotları)
- Kontrol Sistemleri (Basınç ve Sıcaklık Kontrol Sistemleri)
- Endüstriyel Otomasyon (Barkod Sistemleri, Üretim Bandı Cihazları)
- Bina Otomasyonu (Güvenlik Sistemleri, Otomatik İklimlendirme Sistemleri, Otomatik Kapı Sistemleri)
- Ev Ürünleri (Çamaşır ve Bulaşık Makineleri)
- Otomotiv (Hava yastığı, Kilitlenmeyen Fren Sistemi (ABS))
- Savunma Sanayi (Mayın Tarama Robotları, Otomatik Yönlendirilmiş Araçlar)
- Tıbbi Uygulamalar (Manyetik Rezonans MR, Atroskopikal Cihazlar, Ultrasonik Problar v.s.)
- Havacılık Mühendisliği (Otomatik pilotlar, İnsansız Hava Araçları)
- İmge ve Ses İşleme (Otomatik Odaklama Cihazları, Ses İle Kontrol Edilen Cihazlar)
- Üretim (CNC, NC)
- Lazer Optik Sistemleri (Barkod)
- Havacılık Mühendisliği (Otomatik pilotlar, İnsansız Hava Araçları)
- Akıllı Ölçüm Cihazları (Kalibrasyon Cihazları, Test ve Ölçüm Sensörleri)